Digitaal productpaspoort uitgelegd
Een digitaal productpaspoort (DPP) is een machinaal leesbaar dossier van een product dat iedereen gedurende de levensduur van dat product kan opvragen door het te scannen, waarbij elke partij alleen het deel ziet waarvoor zij toegangsrechten heeft. De Ecodesignverordening voor duurzame producten (ESPR) maakt het de standaardmanier om gegevens over materialen, voetafdruk, reparatie en recycling te delen. Deze pagina laat zien hoe een paspoort wordt gevonden, wat erin staat, waar het staat en hoe de claims erin te controleren zijn.
Van scan naar paspoort
Elk paspoort begint met een gegevensdrager op het product, de verpakking of de begeleidende documenten. Wie die scant, krijgt een unieke productidentificatie en een link. De link verwijst naar de paspoortgegevens, zodat de drager zelf nooit hoeft te veranderen wanneer de gegevens dat wel doen.
Gegevensdrager
Een QR-code, NFC-tag of RFID-chip op het product, de verpakking of de documentatie
Unieke productidentificatie
De drager bevat een identificatie die dit model, deze batch of dit exemplaar aanduidt
Paspoortgegevens
De identificatie verwijst naar het paspoort, gehost door de partij die verantwoordelijk is voor het product
Paspoortgegevens (ter illustratie)
{
"uniqueProductIdentifier": "https://id.example.com/01/08712345678906/10/B2026-114",
"granularity": "batch",
"manufacturer": { "name": "Example Textiles B.V.", "operatorId": "NL-OP-000123" },
"materials": [
{ "material": "cotton", "share": 0.62, "recycledShare": 0.30 },
{ "material": "polyester", "share": 0.38, "recycledShare": 0.00 }
],
"carbonFootprint": { "value": 7.4, "unit": "kg CO2e" },
"repair": "https://dpp.example.com/B2026-114/repair",
"declarationOfConformity": "https://dpp.example.com/B2026-114/doc"
}Wat een paspoort bevat
De ESPR noemt de soorten informatie die een paspoort kan bevatten, en elke gedelegeerde handeling kiest de velden voor haar productgroep. Niet elk veld is voor iedereen bedoeld. Een consument ziet het openbare deel, terwijl reparatie-instructies of conformiteitsdossiers beperkt kunnen blijven tot reparateurs, recyclers of autoriteiten.
| Categorie | Voorbeelden | Gebruikelijke toegang |
|---|---|---|
| Productidentiteit | Unieke productidentificatie, model, fabrikant, productielocatie | Openbaar |
| Materialen en stoffen | Materiaalsamenstelling, zorgwekkende stoffen, gerecycled gehalte | Openbaar |
| Milieuprestaties | CO2-voetafdruk, duurzaamheid, energieverbruik | Openbaar |
| Reparatie en einde levensduur | Reserveonderdelen, demontage- en recyclinginstructies | Vaak beperkt tot reparateurs en recyclers |
| Conformiteit | Conformiteitsverklaring, technische documentatie, certificaten | Vaak beperkt tot autoriteiten |
Welke velden er precies zijn en wie elk veld mag inzien, legt de gedelegeerde handeling per productgroep vast. Deze tabel toont de categorieën die de ESPR noemt, geen vast schema.
Model, batch of exemplaar
Een paspoort kan een heel productmodel beschrijven, één productiebatch of één exemplaar. De gedelegeerde handeling bepaalt welke. Een paspoort op modelniveau past bij producten waarvan elke eenheid gelijk is, terwijl het niveau van het individuele exemplaar nodig is wanneer gegevens per eenheid verschillen, zoals de gezondheidstoestand van een batterij.
Wie het paspoort host
Er is geen centrale EU-database met alle paspoorten. De marktdeelnemer die het product op de markt brengt, is verantwoordelijk voor het paspoort en kan het zelf hosten of een DPP-dienstverlener inschakelen. Een onafhankelijke dienstverlener bewaart een reservekopie, zodat het paspoort blijft bestaan als het bedrijf dat het maakte verdwijnt.
Marktdeelnemer
Maakt het paspoort aan en houdt het actueel
Zelf of via een DPP-dienstverlener, met een reservekopie bij een onafhankelijke derde partij
EU-register
Slaat de unieke identificaties op, niet het volledige paspoort
Laat douane en markttoezichthouders een paspoort vinden en controleren
Paspoortclaims verifieerbaar maken
Een paspoort dat de fabrikant zelf opstelt, blijft een eigen verklaring. Veel claims komen in werkelijkheid van iemand anders: een leverancier geeft het gerecyclede gehalte op, een lab meet de voetafdruk, een certificerende instelling geeft een certificaat uit. Als die partijen hun claim uitgeven als verifieerbare credential, kan het paspoort die bevatten en kan iedereen controleren wie de claim deed en dat die niet is gewijzigd of ingetrokken.
Uitgever, bijvoorbeeld een testlab
Ondertekent één claim over een productbatch
Het paspoort linkt naar de credential, en een verifier controleert de handtekening, de uitgever en de intrekkingsstatus
Credential-payload voor één paspoortclaim (ter illustratie)
{
"iss": "https://lab.example.com",
"vct": "https://lab.example.com/credentials/recycled-content",
"iat": 1789200000,
"sub": "https://id.example.com/01/08712345678906/10/B2026-114",
"recycledContent": { "material": "cotton", "share": 0.30 },
"status": {
"status_list": { "idx": 812, "uri": "https://lab.example.com/statuslists/1" }
}
}Wanneer paspoorten verplicht worden
- 18 juli 2024: De ESPR treedt in werking en legt het kader vast, nog zonder verplichtingen voor specifieke producten.
- 19 juli 2026: Uiterste datum waarop de Commissie het register voor digitale productpaspoorten moest hebben opgezet. Uitvoeringsverordening (EU) 2026/1778 van 16 juli 2026 legt vast hoe het register werkt, en het register is op 20 juli 2026 live gegaan.
- 18 februari 2027: Batterijpaspoort verplicht onder de Batterijverordening voor EV-batterijen, batterijen voor lichte vervoermiddelen en industriële batterijen boven 2 kWh.
- Daarna: Productgroepen uit het ESPR-werkplan, zoals textiel, meubels, banden, matrassen, staal en aluminium, elk zodra de bijbehorende gedelegeerde handeling van toepassing is.
Gerelateerde termen
Veelgestelde vragen
Is de QR-code het paspoort?
Nee. De QR-code, NFC-tag of RFID-chip is alleen de gegevensdrager. Die bevat de unieke productidentificatie en een link, en het paspoort is de dataset waar die link naar verwijst. Daarom kan het paspoort worden bijgewerkt nadat het product is verzonden, zonder dat er iets opnieuw gedrukt hoeft te worden.
Slaat de EU alle paspoorten centraal op?
Nee. De paspoortgegevens blijven bij de marktdeelnemer of bij een dienstverlener die namens hem optreedt. Het register van de Commissie slaat de unieke identificaties op, zodat douane en markttoezichthouders een paspoort kunnen vinden en controleren, maar het bevat niet de volledige dataset. De Commissie beheert daarnaast een openbaar webportaal om paspoortgegevens te zoeken en te vergelijken, binnen de toegangsrechten die elke gedelegeerde handeling vaststelt.
Vereist de ESPR verifieerbare credentials?
Nee. De ESPR eist dat het paspoort machinaal leesbaar en interoperabel is en op open standaarden is gebaseerd, en laat het technische formaat over aan normen en gedelegeerde handelingen. Verifieerbare credentials zijn één manier om aan die eisen te voldoen en tegelijk elke claim controleerbaar te maken. Daarom komen ze terug in DPP-pilots.
Wanneer heeft mijn product een paspoort nodig?
Pas zodra er een gedelegeerde handeling voor uw productgroep van toepassing is. Elke handeling stelt een eigen datum vast, en de ESPR schrijft minimaal 18 maanden voor tussen de inwerkingtreding van een gedelegeerde handeling en de toepassing ervan, behoudens naar behoren gemotiveerde uitzonderingen. Batterijen vallen onder de afzonderlijke Batterijverordening, met een verplicht batterijpaspoort vanaf 18 februari 2027.
Bronnen
Deze pagina is informatief en vormt geen juridisch advies. Raadpleeg voor gezaghebbende informatie de verordeningen en de gedelegeerde handeling voor uw productgroep.