Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος
(Digital Product Passport)
Το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος (DPP) είναι ένα δομημένο, αναγνώσιμο από μηχανή αρχείο που συνοδεύει ένα προϊόν καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του, από την κατασκευή έως την ανακύκλωση, παρέχοντας σε πελάτες, επιχειρήσεις και αρχές τυποποιημένη πρόσβαση στα δεδομένα βιωσιμότητας, ανθεκτικότητας και υλικών του. Ο κανονισμός οικολογικού σχεδιασμού βιώσιμων προϊόντων (ESPR) το καθιερώνει ως τον μηχανισμό μέσω του οποίου διατίθενται οι απαιτήσεις πληροφόρησης προϊόντων της ΕΕ.
Ένα διαβατήριο δεν επιβάλλει από μόνο του καμία υποχρέωση, πέρα από όσα ορίζει μια κατ' εξουσιοδότηση πράξη βάσει του άρθρου 4 του ESPR για τη συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων: ποια πεδία δεδομένων απαιτούνται, ποιος έχει πρόσβαση σε ποια τμήματα και μέχρι πότε. Το πρώτο πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απαριθμεί ομάδες προϊόντων προτεραιότητας, ξεκινώντας από τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τις μπαταρίες, τα έπιπλα και τα προϊόντα δομικών κατασκευών, με τις υποχρεώσεις να εφαρμόζονται σταδιακά καθώς εγκρίνεται κάθε κατ' εξουσιοδότηση πράξη.
Κάθε διαβατήριο είναι προσβάσιμο μέσω ενός φυσικού φορέα δεδομένων επάνω στο προϊόν, συνήθως ένα QR code ή ετικέτα NFC, που παραπέμπει σε ένα μοναδικό αναγνωριστικό προϊόντος καταχωρισμένο στο κεντρικό ενωσιακό μητρώο ψηφιακών διαβατηρίων προϊόντος, σε λειτουργία από τις 20 Ιουλίου 2026. Το μητρώο καταγράφει μόνο πού βρίσκονται τα δεδομένα του διαβατηρίου· τα ίδια τα δεδομένα μπορεί να φιλοξενούνται από τον κατασκευαστή, έναν εισαγωγέα ή έναν τρίτο χώρο δεδομένων.
Ένας κατασκευαστής μπορεί να εκδώσει και να υπογράψει τα δεδομένα πίσω από ένα διαβατήριο ως επαληθεύσιμο διαπιστευτήριο από ένα European Business Wallet, ώστε μια τελωνειακή αρχή, ένας ανακυκλωτής ή ένας αγοραστής να μπορεί να ελέγξει ποιος εγγυάται για τα στοιχεία χωρίς να επικοινωνήσει απευθείας με τον κατασκευαστή. Αυτή η σύνδεση μεταξύ οργανωτικής ταυτότητας και δεδομένων προϊόντος είναι αυτό που επιτρέπει σε ένα διαβατήριο να ταξιδεύει σε ολόκληρες τις αλυσίδες εφοδιασμού και να παραμένει αξιόπιστο στο σημείο όπου διαβάζεται.
Το DPP βάσει του ESPR διαφέρει από το παλαιότερο, τομεακό διαβατήριο του Κανονισμού για τις Μπαταρίες, του οποίου η δική του υποχρέωση ψηφιακού διαβατηρίου καθίσταται υποχρεωτική για τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, τις μπαταρίες ελαφρών μέσων μεταφοράς και τις βιομηχανικές μπαταρίες άνω των 2 kWh από τις 18 Φεβρουαρίου 2027.
Χρειάζεται ήδη κάθε προϊόν Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος;
Όχι ακόμη. Ο ESPR απαιτεί διαβατήριο μόνο όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδώσει κατ' εξουσιοδότηση πράξη για τη συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων βάσει του άρθρου 4, και αυτές οι κατ' εξουσιοδότηση πράξεις εφαρμόζονται σταδιακά, ξεκινώντας από το πρώτο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής. Οι μπαταρίες ακολουθούν ξεχωριστό χρονοδιάγραμμα βάσει του Κανονισμού για τις Μπαταρίες, υποχρεωτικό από τις 18 Φεβρουαρίου 2027.