Digitale credential voor de Verklaring Omtrent het Gedrag
Elk jaar worden in Nederland ruim 1,8 miljoen Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG's) afgegeven. Justis — de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid — voert een pilot uit met digitale uitgifte van de VOG als verifieerbare credential, waarmee een traag papieren proces verandert in een directe, cryptografisch verifieerbare stroom.
De uitdaging
De Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) speelt een cruciale rol in het borgen van vertrouwen in de Nederlandse samenleving. Meer dan 350 grote organisaties en 26.000 sportverenigingen gebruiken de VOG om medewerkers, trainers en vrijwilligers te controleren voordat zij toegang krijgen tot gevoelige functies. Geen enkele club wil een trainer met een strafblad voor kindermisbruik langs het veld.
Vandaag is dat proces traag, inefficiënt en fraudegevoelig. Verklaringen op papier en in pdf zijn te vervalsen, verificatie vraagt handmatig werk en de doorlooptijd loopt uiteen van 1 tot 7 weken. Het resultaat: vertraagde onboarding, onnodige administratieve inspanning en jaarlijks miljoenen euro's aan gemiste bedrijfswaarde.
Met de komst van de Nederlandse EUDI Wallet in 2026 en de inwerkingtreding van de eIDAS 2.0-verordening wilde Justis de uitgifte van de VOG klaarmaken voor die nieuwe infrastructuur — te beginnen met een gecontroleerde pilot in een productieomgeving.
De oplossing
Een digitale aanpak verandert het proces volledig. Justis geeft de VOG uit als cryptografisch beveiligde verifieerbare credential via de Business Wallet van Credenco — hetzelfde bewezen platform dat eerder werd gebruikt in praktijkproeven, waaronder het succesvolle BOA-app-initiatief.
Burgers ontvangen hun verklaring rechtstreeks in hun persoonlijke wallet, met privacy en volledige regie over hun eigen gegevens. Werkgevers, sportverenigingen en instellingen verifiëren de echtheid direct via hun Business Wallet — zonder handmatige controles, fysieke documenten of wachttijden.
De oplossing is gebouwd op internationale open standaarden — W3C Verifiable Credentials, het Architecture Reference Framework ARF v1.4, ETSI TS 119 472-1 en 119 471, en het DIIP v5-profiel — en is daarmee interoperabel met de NL-EUDI Wallet, de FIDES Credential Catalogue en wallets van derden. Doordat de VOG-credential dezelfde datadefinities gebruikt als de huidige papieren VOG, sluit hij aan op de bestaande berichtformaten van Justis.
De pilot
Voortbouwend op een geslaagde praktijkproef in 2024 wordt de pilot van 2025 georganiseerd door COVOG binnen Justis, samen met minimaal één grote externe afnemer van VOG's. Tot de doelgroepen behoren sportverenigingen en de politie als voorkeursorganisaties voor de pilot — precies daar waar de waarde van snelle, betrouwbare screening het meest voelbaar is.
Credenco levert het Business Wallet-platform (beschikbaar als SaaS of on-premise), een VOG-app voor burgers en een validatieflow die zowel delen op afstand (bijvoorbeeld een gemailde validatie-QR-code) als validatie ter plekke via QR-scans ondersteunt. De pilot loopt tot en met het najaar van 2025; evaluatie en aanbevelingen volgen begin 2026.
Het resultaat
De oplossing is al met succes beproefd bij meerdere sportverenigingen, waar vrijwilligers hun VOG digitaal deelden en clubs de geldigheid in realtime bevestigden. Het resultaat: een sneller, veiliger en volledig geautomatiseerd proces dat moeiteloos meeschaalt — en een helder pad voor Justis richting grootschalige digitale uitgifte vanaf 2026.
In het kort
Sector
Overheid / HR
Credential
Verklaring Omtrent het Gedrag
Jaarlijks volume
1,8 mln VOG’s per jaar
Doorlooptijd
Van 7 weken naar seconden
Standaard
W3C Verifiable Credentials
Impact
Wat er verandert wanneer de VOG van papier naar een verifieerbare credential gaat.
Fraudepreventie
Cryptografische handtekeningen maken het onmogelijk om vervalste papieren of pdf-kopieën ongemerkt te gebruiken.
Directe verificatie
De doorlooptijd daalt van 1 tot 7 weken naar seconden. Onboarding gebeurt in real time.
Minder administratieve lasten
Geen fysieke documenten en geen handmatige verwerking. Het proces verloopt van begin tot eind digitaal.
Schaalbaar & toekomstbestendig
Verwerkt duizenden verificaties tegelijk, over sectoren en landsgrenzen heen.
Praktijkvoorbeelden
Drie concrete toepassingen waar de digitale VOG vandaag al waarde oplevert.
Screen trainers en vrijwilligers in bulk met direct verifieerbare resultaten: geen papieren dossiers meer en geen vertraagde instroom vlak voor het seizoen begint.
Automatiseer grootschalige VOG-controles tijdens wervingscampagnes en breng de doorlooptijd van weken terug naar minuten.
Ontvang en valideer verklaringen van studenten, stagiairs en leraren in opleiding volledig digitaal, rechtstreeks van de uitgevende instantie.
Vooruitblik
Het digitaliseren van de VOG is een strategische eerste stap naar een breed ecosysteem voor digitale uitgifte door de overheid. Met dezelfde wallet-infrastructuur kunnen diploma's, vergunningen en andere verklaringen volgen — waarmee de overheid dé vertrouwde bron van digitale zekerheid wordt en er aanzienlijke economische en maatschappelijke waarde vrijkomt. Met 1,8 miljoen VOG's per jaar raakt deze oplossing miljoenen burgers en tienduizenden organisaties, en versterkt zij het vertrouwen en de veiligheid in het hele land.